Wścieklizna

Wścieklizna jest śmiertelną chorobą odzwierzęcą, czyli przenoszoną ze zwierząt na człowieka. Jej przyczyną jest zakażenie wirusem wścieklizny, którego głównym rezerwuarem są dzikie zwierzęta drapieżne. Od dzikich zwierząt zakażenie może się szerzyć na nieszczepione zwierzęta domowe, czyli między innymi psy i koty, oraz ludzi, jeśli zostaną ugryzieni lub podrapani przez wściekłe zwierzę.

Przyczyną choroby jest wirus. Głównym rezerwuarem wirusa są zwierzęta dzikie, wilki, lisy, wiewiórki, nietoperze, sarny, i domowe, głównie psy i koty, ale także zwierzęta gospodarskie, na przykład krowy, konie. Małe gryzonie, takie jak myszy, wiewiórki, świnki morskie, szczury i króliki zarażają się wścieklizną, ale przypadki zachorowań ludzi po pogryzieniu przez te zwierzęta są bardzo rzadkie.

Wirus wścieklizny infekuje ośrodkowy układ nerwowy. Z miejsca zakażenia przenosi się wzdłuż nerwów obwodowych do mózgu i rdzenia kręgowego, gdzie namnaża się w komórkach nerwowych. Wtórnemu zakażeniu ulegają gruczoły ślinowe, w których również dochodzi do namnażania i wydalania wirusa.

Okres wylęgania wirusa u człowieka wynosi przeciętnie od czterech do dwunastu tygodni, lecz może być krótszy, rzadziej dłuższy. Jeśli dana osoba nie otrzyma odpowiedniej profilaktyki poekspozycyjnej po potencjalnym narażeniu na wściekliznę, wirus może powodować zapalenie mózgu, ostatecznie doprowadzając do śmierci.

Pierwsze objawy choroby są mało charakterystyczne, na przykład gorączka, złe samopoczucie, mdłości. Wkrótce pojawia się i szybko narasta silne podniecenie, niepokój ruchowy, zaburzenia mowy, omamy wzrokowe i słuchowe. Różne bodźce, hałas, podmuch wiatru, wywołują drgawki, bolesne skurcze mięśni gardła, krtani i mięśni oddechowych. Charakterystycznym objawem wścieklizny u człowieka jest wodowstręt i światłowstręt. W ostatnim okresie dochodzi do porażeń i po kilku dniach choroba kończy się zgonem.

Obecnie nie istnieje skuteczny lek na wściekliznę. Aby zapobiec rozwojowi choroby, podaje się szczepionkę według określonego schematu lub szczepionkę i surowicę odpornościową.